“Iedereen kan iets doen om de wereld een beetje mooier te maken.”
Wie aan een bibliotheek denkt, ziet vaak een gebouw vol boeken voor zich. Een plek waar verhalen worden geleend en gelezen. Maar achter de deuren van De Bibliotheek de Plataan gebeurt veel meer. Hier komen mensen niet alleen om een boek op te halen, maar ook om te leren, te groeien, elkaar te ontmoeten of hulp te vinden wanneer het even niet vanzelf gaat.
Voor directeur Wouter van Heiningen en programmamanager Barbara Teuben is dat precies waar een bibliotheek voor bedoeld is. Een plek waar kennis, ontwikkeling en ontmoeting samenkomen. Waar iedereen welkom is, ongeacht leeftijd, achtergrond of hulpvraag. Die maatschappelijke visie leverde De Bibliotheek de Plataan in 2023 de MVO Trofee op. Niet vanwege één bijzonder project, maar omdat maatschappelijk verantwoord ondernemen verweven is in alles wat de organisatie doet.
Een bibliotheek die met de samenleving meegroeit
De Bibliotheek de Plataan bedient de gemeenten Vlaardingen, Maassluis en Midden-Delfland. Natuurlijk kunnen bezoekers er nog altijd terecht voor boeken, maar de bibliotheek is veel meer dan een collectie alleen. Zij vervult een brede maatschappelijke opdracht, waarin persoonlijke ontwikkeling centraal staat.
“Als je kijkt naar de bibliotheek van nu, dan hebben we het over vaardigheden en ontwikkeling,” vertelt Wouter. “Lezen en schrijven, digitale vaardigheden, financiële vaardigheden, educatie, jeugd, cultuur, ontmoeting… eigenlijk alles wat mensen helpt om mee te kunnen blijven doen in de samenleving.”
Barbara ziet dagelijks wat dat in de praktijk betekent.
“Steeds vaker komen mensen bij ons binnen met een hulpvraag. Daarom bieden we niet alleen zelf ondersteuning, maar geven we ook maatschappelijke organisaties een plek in onze bibliotheek. Zo brengen we hulp dichter bij de mensen die haar nodig hebben.”
Wie de bibliotheek binnenloopt, kan terecht bij het Informatiepunt Digitale Overheid, ondersteuning krijgen bij belastingzaken, hulp ontvangen bij digitale vragen of begeleiding vinden richting vrijwilligerswerk of werk. Juist doordat al die organisaties samenwerken onder één dak, wordt de drempel om hulp te vragen kleiner.
“Bij ons kan iedereen gewoon binnenlopen, zonder dat we daar iets voor terugvragen.”
Dat is volgens Wouter misschien wel de grootste kracht van de bibliotheek.
“Je hoeft geen lid te zijn. Je hoeft niets te kopen. Je kunt gewoon binnenlopen en gebruikmaken van wat jij op dat moment nodig hebt.”
Die laagdrempeligheid maakt de bibliotheek tot een plek waar mensen zich welkom voelen. Niet alleen om iets te lenen, maar vooral om verder te komen.
De Plataan is meer dan een naam
De maatschappelijke rol van de bibliotheek begint al bij haar naam.
“Wij heten niet voor niets De Bibliotheek de Plataan.”
Barbara glimlacht wanneer ze de symboliek uitlegt.
“Een plataan is een boom die groeit. Hij biedt beschutting, rust en ruimte. Dat is precies wat wij ook willen betekenen voor de mensen om ons heen. We willen dat zij zich kunnen ontwikkelen, blijven leren en kunnen groeien.”
Die gedachte vormt het fundament onder de organisatie. Niet alleen in woorden, maar ook in de keuzes die iedere dag worden gemaakt. Want groei gaat volgens Barbara verder dan persoonlijke ontwikkeling alleen. Het gaat ook over de wereld waarin toekomstige generaties opgroeien. Daarom koos De Bibliotheek de Plataan ervoor om de 17 Sustainable Development Goals (SDG’s) niet als ambitie op papier te zetten, maar als kompas voor de hele organisatie.
“Iedereen kan iets doen om de wereld een beetje mooier te maken.”
Barbara vervolgt:
“Wij vinden dat we als bibliotheek een voorbeeldfunctie hebben. Daarom hebben we in onze beleidsvisie opgenomen dat we op alle zeventien Sustainable Development Goals ons steentje willen bijdragen.”
Dat betekent dat duurzaamheid niet begint bij zonnepanelen of een energielabel. Het begint bij de vraag die medewerkers zichzelf steeds opnieuw stellen: doen we nog steeds het goede?
“Bij alles wat we doen, proberen we ons af te vragen: zitten we nog op de goede weg? Geven we nog steeds het goede voorbeeld? Werken we aan een duurzame toekomst voor onze kinderen en voor alles wat daarna komt?”
Van ambitie naar cultuur
Volgens Wouter zit de kracht niet in een beleidsdocument, maar in de mensen die ermee werken.
“In het begin moesten collega’s wennen aan die zeventien doelen. Dat is logisch. Maar inmiddels zijn de SDG’s onderdeel geworden van hoe we denken. Medewerkers kennen de doelen, denken er vanzelf over na en nemen ze mee in nieuwe ideeën.”
Juist dat maakt de visie van De Bibliotheek de Plataan bijzonder. De SDG’s zijn geen checklist die af en toe wordt afgevinkt. Ze zijn onderdeel geworden van de cultuur van de organisatie.
En wellicht is dat wel de grootste impact. Niet één groot project. Maar honderden kleine keuzes die iedere dag opnieuw bijdragen aan een samenleving waarin iedereen kan blijven meedoen.
Een prijs die iets in beweging zette
Toen De Bibliotheek de Plataan in 2023 werd uitgeroepen tot winnaar van de MVO Trofee, voelde dat als een bijzondere erkenning. Toch is het opvallend dat Wouter niet begint over trots.
Sterker nog, hij aarzelt even.
“Trots vind ik altijd een lastig woord.”
Voor hem zit de waarde van de prijs ergens anders.
“Wat mij vooral is bijgebleven, is de blijdschap. Ik werd er vooral blij van om te zien wat het allemaal teweegbracht. Intern in onze organisatie, maar ook daarbuiten. Dat is voor mij veel belangrijker dan trots.”
Die woorden zeggen veel over hoe De Bibliotheek de Plataan naar succes kijkt. De prijs was geen eindpunt of bekroning, maar een bevestiging dat de gekozen koers klopt. Juist omdat de organisatie al volop bezig was met het verankeren van de Sustainable Development Goals in haar beleid, voelde de MVO Trofee als een extra stimulans om die weg met overtuiging te blijven volgen.
“Het kwam eigenlijk precies op het juiste moment. Alsof het zo moest zijn.”
Samen maak je meer impact
De winst bracht meer dan alleen een mooie trofee.
Via de MVO Trofee kwamen Wouter en Barbara in contact met organisaties die ze anders waarschijnlijk nooit hadden ontmoet. Ondernemers en maatschappelijke organisaties die vanuit een totaal andere sector werken, maar dezelfde overtuiging delen: dat ondernemen óók gaat over verantwoordelijkheid nemen voor de samenleving.
Barbara kijkt daar met veel plezier op terug.
“Dat waren niet eens de meest voor de hand liggende samenwerkingen. Maar juist daardoor ontdekten we hoeveel we van elkaar konden leren.”
Sococo Coffee, BLOOM Your Message en andere genomineerden; allemaal laten zij op hun eigen manier zien dat maatschappelijke impact vele vormen kent. De MVO Trofee bracht die verhalen samen en maakte zichtbaar hoeveel organisaties in de regio iedere dag het verschil maken.
Volgens Wouter is dat één van de grootste krachten van het netwerk.
“Je merkt dat je niet alleen bent. Dat er veel meer organisaties zijn die dezelfde kant op denken. Dat geeft energie én bevestiging.”
“Je merkt dat je niet alleen bent.”
Soms doe je veel meer dan je zelf denkt
Tijdens het gesprek komt één boodschap steeds terug.
Maatschappelijk verantwoord ondernemen is niet voorbehouden aan grote bedrijven of organisaties met omvangrijke duurzaamheidsprogramma’s.
Integendeel.
Wouter denkt dat veel organisaties al veel meer maatschappelijke impact maken dan zij zelf beseffen.
“Soms doe je wel veel meer dan je zelf denkt.”
Juist daarom hoopt hij dat steeds meer organisaties zich aanmelden voor de MVO Trofee.
“Het gaat niet alleen om winnen. Door mee te doen ga je nadenken over wat je eigenlijk allemaal doet. En als je dat vervolgens deelt, inspireer je ook weer anderen.”
Volgens Barbara is dát de echte winst.
Niet de prijs.
Maar de beweging die ontstaat wanneer organisaties elkaar ontmoeten, ervaringen delen en elkaar verder helpen.
“Wij vertellen heel graag over onze filosofie rondom ontwikkeling en de Sustainable Development Goals. Als andere organisaties daar iets uit kunnen halen, doen we dat met alle plezier.”
Een nieuw hoofdstuk
De blik is inmiddels gericht op de toekomst.
Een toekomst waarin Bibliotheek de Plataan verhuist naar de Grote Kerk in Vlaardingen. Een bijzondere plek die moet uitgroeien tot veel meer dan een bibliotheek alleen.
Samen met culturele partners, maatschappelijke organisaties en ondernemers wordt gewerkt aan een plek waar ontmoeting, ontwikkeling en duurzaamheid samenkomen.
Wouter ziet het al voor zich.
“Ik zou het fantastisch vinden als mensen straks binnenkomen en denken: zo kan het dus ook.”
Soms zit dat in grote keuzes, zoals een duurzaam gebouw of slimme energietoepassingen. Soms juist in kleine details: een circulair meubel, veel groen of een warme ontmoetingsplek waar iedereen zich welkom voelt.
Die ambitie krijgt vorm in het concept voor de Grote Kerk. Barbara vat het samen in drie woorden:
Ontmoeten. Ontdekken. Verbinden.
Een nieuw hoofdstuk voor Vlaardingen.
Het past naadloos bij de symboliek van de plataan. Een boom die blijft groeien. Die beschutting biedt. En die ruimte maakt voor anderen om hetzelfde te doen.
“Wij hopen dat steeds meer organisaties denken: wij hebben óók iets te melden.”
Voor Wouter en Barbara is de MVO Trofee inmiddels veel meer dan een prijs die in de kast staat. Het is een herinnering aan wat er mogelijk wordt wanneer organisaties elkaar weten te vinden. Wanneer maatschappelijke impact wordt gedeeld in plaats van voor zichzelf gehouden. En wanneer goede voorbeelden anderen inspireren om óók in beweging te komen.
Zoals Wouter het zelf het mooist verwoordt:
“Het belangrijkste is niet dat je wint. Het belangrijkste is dat je ontdekt hoeveel verschil je eigenlijk al maakt.”
En dat is waar Bibliotheek de Plataan iedere dag opnieuw aan werkt.
Niet door de grootste te willen zijn.
Maar door mensen, organisaties en generaties met elkaar te verbinden.
En zo – stap voor stap – de wereld een beetje mooier te maken.
Dankwoord
Met dank aan Wouter van Heiningen en Barbara Teuben voor het openhartige gesprek en het delen van jullie inspirerende visie. Jullie laten zien dat een bibliotheek veel meer is dan een plek waar verhalen worden gelezen. Met de Sustainable Development Goals als kompas en de samenleving als vertrekpunt inspireren jullie anderen om ook hun steentje bij te dragen. Dat maakt Bibliotheek De Plataan tot een waardige winnaar van de MVO Trofee.